Jonlhing le Nanglhun Thusim
Masang laijin Khongson kiti kho khat ana umin ahi. Hiche kho a chun mivaichatah khat ana umin, amapan chapa khat aneijin Nanglhun akiti. Chule hiche kho ma ma chun mihaosa tah amin Khupkhovaipheionkamjalaithang kiti khat ana umin achanu chu Jonlhing ahi. Jonlhing kiti hi aneova patna hung ching peh, thu khatvei ajah chu sumil louhel ahi. Achih nale ahatna ahoina alabol themna, anunnemna, lhaang le muoltin’a akithangin ahi.
Nanglhun jongchu ahatna, asakap, alabol akhutthemna, ahoina jouse muntin gamtina’ah ana kithangin ahi. Khosung khat ahijeh un anilhon’ah lompi lah’a analhakhom ji lhone. Amani hin kamchenga aseidoh ngam lhon louvang in alunggel lhon in akideito gel lhon ahileh khat in khat ahinvet teng le amai aheidoh pai in hiti chun akive ngam josang a umlhon pon, ken nang kadeije tia seidoh josang umlouvin hinkho anamang lhon tan ahi. Hiche golcha kidei dan chu ana hi in ahahsat na jong ana umthouve. Hinlah Chomkhat jouvin amani chu akijol pan lhon tai. Amonga jong amani chu hindan kihe themsa le alungthima kideisa ahilhon jeh chun ahung kijol to lhon chun ahung kingai pai lhontan ahi. Hiti chun nikhat hi Nanglhun’in Jonlhing kom’ah kahinsong joupoi atileh Jonlhing injong hitin adonbut in, “Numei hi pasal chunga kingai joh akihin, nangjoh kasonlel nahi. Kenvang nangin thi hite nati tina a thingam’a um kahitai” anati. Chuphat in Nanglhun in, “Vanle Lei manghen lang hijongle keile nang thinan eikhen masangse’a kalha louding nahi” tin akitep tai. Hiche pettah chun mikhat ahungin ahileh Nanglhun kotcha lama achom lha tan ahi. Jonlhing a’inko ten ahet’a ahileh moltum le kase aneh a adoujou lou ding jeh a mi ahetsah nom lhon lou ahi.
Nikhat Jonlhing lom’a kon dinga ache le agolpa ahunglou lai ahetna dinga theo kise tona ana umlou jeh chun agolpa nga nan adingle len ahile sihmi khat alholih tan ahi. Sihmi dang ahing nalai ho chun athi chu akosungah ajonglut taovin ahile amanun hitin la abol’e.
“Sihmi ten bon thi ki itna,
Changlong noi doulhan’a Kijonglut theija” ati. Hiche la aboljouvin Nanglhun jong ahungtan, loulam ajon taovin ahile lou alho nao vah Khonggo kiti sihmi loi khat in ganhing khat ahinjong taovin ahi. Amanun jong mihem ten sa le gal atha’a kipana han la asah bangin amaho jong hi kipah unte ti agel jeh chu hitin anabol in ahi:
Gama pisa nalai lo sih,
Khongbang khosah molla,
Han Jaila nasah thei nah em” Lasem them ahijeh chun thil khat amu chanin ngaito khat alungthim’ah ahung doh jing thei jin hiche toh kitoh chun ana lachoiji’n ahi.
Hiti chun Chaang ahung atphat tan, nikhat achang atna’ah Jonlhingin Nanglhun golong aponve kah a athimpoh chu achangkungin golong chu ahin gotlha tan ahile mijousen ahedoh tai. Jonlhingin changkung chu hitin anala choijin ahi.
“Golhun dumbel changkungin naloilhah,
Nangtoh kigol hoi chu ihime! ati.
Nikhat jong Jonlhing le Nanglhun mi jah louva kithim hou dinga ache lhon leh Kho sah Lhaanglama akihouna lhon mun’a chun Thing’on khat a umin, hiche thing’on chunga chun Thangkip khat a umin abang le asanin, abangleh a’engin, ajem chu achom chomin asohdoh jin Jonlhing in amani kihoulim nachu angailhih hinte tin la hitin abole:
“Gollungtoh toh damheochan thimthu lel tol,
Onthing chunga Palva jem Kipchan nei ngailhih eime” ati.
Nikhat Jonlhing le Nanglhun loma akon lhonlou nin Jonlhing hoile hoilou thun alom agol ho akinel nilhum taovin ahi. Loikhat in ama mihaocha ahijeh a anei angan achoija hoi hikhu atiuvin, loikhat in man anei angan choi jongleh ama ahoilou leh iti hoideh dingham ? Hiche thu chu, Tonneng, amani ailam’a pangnu chun Jonlhing kom’ah analhut tan ahi. Hijeh chun nikhat Jonlhing injong avon jouse asut lhan, alom ho lah’a achun ache lut in ahileh aval leolou jengin pahcha bangin ahoi cheh cheh jeng tan ahi. Chu in la hitin abol e.
“Thangkip in bon gonggoh jem ponbang thot’a,
Gol lhasetna Khamtang leChaokol tol’a koi tadinge.
Tol’a koi tadinge, Sahlhong gonggoh,
Somaijah gahei tadinge” atin ama le ama anakila choijin ahi.
Nikhat Tonneng le Jonlhing in Nanglhun Tuithei sat na chepi dingin aga temlhon lhon tan ahi. Nanglhun in ma Longkai khat kisa hen lang Jonlhing kipe le tin agel in anom tan ahi. Gosat dinga ache uleh lampi anal in Nanglhun akiseplhu den tan ahi. Jonlhing in abanin aman in ahinkai thouin hitin la abol’e.
“Thonggo juh’a setlei thao sohsil sel,
Gol’in sahlhong selden tang natime.
Gol’in sahlhong selden tange natime,
Sagolpa bang bonhot tange natime” atipeh e.
Jonlhing nule pan Tuithei thah chu amu lhonin phat in Nanglhun toh agasat hinte tin achanu sam se lhon tan ahi. Nikhat Jonlhing in Nanglhun dingin Sakhaopi khat akhonpet tah in Lelkop chapa Seikam le Nanglhun ahel in ahung gel lhonin ahi. Amanin jong Jonlhing jah’a ju nanei hih uvem eiho thum chep kham bep ding kati lhon bou ahi ati lhone. Chuphat in amanun jong kipah tah’in akisut lhan jubel neokhat agabuh tan, ju chu achep un nilhum in la asaovin akikhen jou tahih uvin ahi. Jonlhingin la hitin abol tan ahi.
Miphung lungtup gel
Lai hungleng Jailasah them,
Lheo twibang alonge.
Lheo twibang alonge,
Jo lam katindal sangin ngainome.
Kumkhat Juchate ahat jeh in Jonlhingin jong sum ijat aneivangun khosunga Chang chohding amujou tahih un ahi. Hijeh chun khotin khotang’a puhsuijin ache tan ahi. Achena jouse a chun Nanglhun sanga hoijo gollhang amijoupon ahi. Jonlhingin jong hiti hin la abolin ahi.
Vangkho tin cheng kachon tan,
Miphung lhanggol kalungtup munai lou.
Nikhat Nanglhun nule pan mi hibanga kidei lhona khatvei kilut phot hen tin abe tetoh kilhonin Jubel khat apouvin taona theichanin agatao un ahi. Jonlhing nule pan hitin ahinsei lhonin ahi. “Mihoi mipha hijat khoiko lut banga hunglut’a khatcha bon kipe lou ipi nakingapna lhona nahung kon lhon ham” atilhon tai. Chuphat in miho chun hitin adonbut un ahi. “Mihao mipha ijat umle ichan adeilou lechu iti hunama kipui thei ding ham” atiuvin ahi. Jonlhing pan jong aniel lel phat in akipel pelna dingin nadei mong monguva ahile Sielchal Kang thengsel khat hinkai unlang hung kipui taovin ati. Sielchal Kang hi aman adei mong jong ahipon, aneite Seikam te mihaote ahijeh a apehnom joh ahi. Chulai phat tah’a Nanglhun te dinga Sielkang khat hol’a choh ding chu inchen in jong tohlou ahijeh le, inchen gentheina chun loile pai lah a jumna le jachatna ato jing u phat anahi.
Jonlhing ahoibehseh jeh in ama le ama jong hoi akisan akichoi sangin la hitin akibolkhume.
Chunga Toni, nang sangin ka emjoi,
Malou son changpha sangin kadong joi.
Jonlhingin hitia nipi sangin kahoijoi tia la ahinbol phat in chubang mihoi pichu apumchangin aphah in vetngam san ahitapon ahi. Chu in Haosa Upa hon atiphah chu midangin kilahson inte ati jeh un khopam’a Buh asah peh un chu’a chun akoi taovin ahi. Hiche laitah chun kkhosung nungah gollhang hon Lomsiel akithaovin asun ajanin aneovin alam taovin ahi. Nanglhun le Jonlhing dingin vang, van le lei kikah’a kikhai abang lhon tan ahi. Nanglhun in junom sanom anehding chu dalhan Jonlhing toh agakika ka lhontan ahi. Jule Sa golnopna chu agelpha tapon, hitin agol ho ana lachoi tan ahi.
Vangkholaija thang nalam un kalomgol,
Keijin gol lengthei thang’ang gavil tadinge.
Gol lengthei thang’ang gavil tadinge.
Somai loitwi’ang gagom tadinge.
Somai loitwi’ang gagom tadinge.
Lonlhi pilchangbang gathe tadinge.
Chukitle Jonlhingma chu golle pai noplen khongin noija lhathei louva gamdainoija asun ajan’a lunghel thoh’a um ding chu agelpeh le Nanglhhun in hiti hin Jonlhing alachoi jin ahi.
Golpi laitol len nalou sanglam lenna,
Mangjing kainoi ngai genu namon nah eime.
Mangjing kainoi ngai genu namon nah eime.
Phaimit sing mo’n jansot in kho natoi
Jonlhingin agolpa la ahi ahetphat in hitin la abol kit e.
Jansot khoibang neito le,
Silponlhe nem gol lenga hungbang in.
Jonlhing labol chu Nanglhunin ajah doh phat in ponlhe khat agasil peh tan ahi.
Nikhat lom hon Nanglhun chu Jonlhing jenna aboi jingin khatvei cha jong alam khapoi. Lom juneh kichai ding hita tuni lhah beh in lam ute tin vapholge atuhcha’a atopeh un nungah hoipen tah toh alam khom sah un ahi. Chuleh agol hon angong in akoijun jan khovah in lamkol’ah akihou piu vin ahi. JIngkah in athouvah thei tapon, Jonlhing koma ache geitan ahile Jonlhingin imajouse ahe in kei eisuhmil ahitai tin alhahsen la hitin anabol’e.
Lai’um veikah gol’in deidang asaiye,
Phol leng getoh goldang sai nahim’e. Atileh Nanglhunin hitin analangle kit in ahi.
Deidang kasai lou jene,
Ngainu navang khaltwi kang bang kangah’e. atin ahi.
Phat ahungsot thimtan hinlah Jonlhing aphah natchu adamthei tahih in, amanu jong akigel gel leh Chunga Tonipi sangin kahoijoi tia alabol chu angoh in akisih in la hitin abol kit tan ahi.
Chunga Toni nangchunga che umlou,
Setlei chung chon keichunga che umlou, atiphat chun aphahnat chu ol olin ahungdam tan ahi. Nanglhun jong Jonlhing natlaija alunggim chu anatlo tan ahileh Jonlhing ahung damphat in nanglhun jenlen apangkit tan ahi. Jonlhing natlaija Nanglhun jong hoimacha a chedoh theilou bangin Nanglhun natphat sung jong chun Jonlhing jong hoimacha ache doh thei kit tapon ahi. Ajeh chu akilungset akingalut lhon jeh chun khat le khat kilhaset to ding chu anagel thei lhon lou ahi. Chu in Nanglhun jong ahungdam doh tan, chua pat chun Jonlhing manding Sielkang hol’in avai kon tan ahi.
Nanglhunin agolnu chu agolonga dum akibetsah jin hinlah achena ding thuho chu anasei dohpeh jipon ahi. Achele Khomol ageijin Muvanlai lhaving kika khat amudoh in ahileh amajong akigelin ima ahilou ding khat hinte tin ache nom hih beh in ahi. Ahung kinungle kit in Muvanlai lhaving kika chu a Lel to’ah akoijin ajingin ache tai. Hiti chun khotin khotang asu in, nikho le hapta chule Lha tampi khol gam’a athamin, abang nile thingchung pouva ageh in, adongma nu chu khoisat in ajou in hitin amaojin ahi.
Malgam tolthingsang lel la Jangva haming,
Vangla gol lunglhan eitongdon louva,
Vangla jingjin tolthing chunga,
Mu khojin lenmol valpa’n, tolthing jemdang kasun’e.
Tolthing jemdang sun hih o,
Lenmol Valpan jantin naobang kanouchim hih laiye. atin, ajanmanga agolnu toh akihouna lhon chu atah in ahin lachoitan ahi. Agolnu alungset val jeh chun hoilaija umjongle sumil deh louva agel jinga, thingchung akaldoh teng jongle amel beh kimu ding ham tin molle lhang tin agal doh jin hinla agolnu mel le lha amuji louteng, lunghel jailan a oi oiji tan ahi. Phat tin’a agel jing jeh chun janteng a ihmut jongle ajan mangin agolnu Jonlhing bou amujin, jingkah ahungkhah doh le apul dounan hinkho amang nilhum lhum jitan ahi.
Nanglhun Sielkang hol’a achedoh kah in Jonlhing nule pan aneite chapa Seikam nule pa kom’ah, “mou adeilhon leh kintah in hunglhon hen” tin thu anathot lhon tan ahi. Thu ajah jah lhonin Seikam nule pan jong atu abe ahin kipui lhonin Jonlhing chu agadong lhon tan ahi. Jonlhing nule pan Nanglhun hunglhun masanga akipuidoh loi diuvin akiphatsah taovin ahi.
Seikam nule pan in alhun lhonin atu abe le a inko ho akhom lhonin moupui dingin Siel, Sum le dah toh lhingset in akon taove. Moupui dingho Jonlhingte in’a alhun phat un amanun an le twi anetapon ahi. Nanglhun chu hunghen lang kijam manghen ti agel vangin Nanglhun lah ahung lhung hih laijin, Jonlhing umchan adatmo helphat un, mihon amanu chu achintho taovin ahi. Jonlhingin alunggel in kagolpan sahang gal hang thatna pasal minthang tah hija tunia hi iti lungmol hitam tin akigel in ahileh alhi anap apankai leutan ahi.
Kikhen dingla akihi atan, kimuto louva kikhen ding atileh adip alai adamin hitin la khat abol tan ahi.
Changbang khending lainemin,
Jangpi Sanou gol’o silung namol’e.
Nengju’aisa do lhanga letjongle,
Gol mel mulou kalhaolha lhaiponte, tin alachoi tan ahi.
Ajingin Jonlhing jong adasa san apum apeh in aman’un apui taove. Aimol lhanga Songdo Kem kiti mun aphah phat un akingapa taove. Jonlhing chu Kem toh kidomat Songpeh chunga chun atouvin achomlang beh ngan, koima maichang jong velouvin lhase tah in a umtan ahi. Hiche pet tah chun nanglhun jong Jonlhing mandinga agahol Sielchal Kang khat chu ahinkai jin Aimol Kemdo muna chun akisuto taovin ahi. Nanglhun jong paolou helin a Siel chu thingphung khat’ah ahen in, Jonlhing kom anai pheijin apheichung akikhaptan ahi. Ama lunggel chun ahungpaodoh le alunghang aumle kathi chanin pang tange ati ahitai. Ama dinga chu hin sanga thi adeijoh ahitai. Hinla Nanglhun masanga chun koima apao ngam a um tapon ahi. Jonlhingin atil’a “Kanu kappa thu jopponge” tia anaseisa ahin geldoh in agolpa kholche doh kah’a ajinei dinga ahung jeng chu akigel leh ajah acha behseh in hahjong ahah doh ngam tapon ahi. Nanglhunin Jonlhing pheichunga konin agah kihei tou leh, vailam laichang ahijeng vangin chunga chung CHOLLHA agahmun, hichun ana kitepna lhon ho ahin thah geldoh sahkit in, hiti hin la ahin bol tan ahi.
Chollha noiya dei somai ngui hiu heu,
Nachun thimthu jop maita’ng natim’e.
Nachun thimthu jol’a jopding’an jong,
Athu damdaiya kalel ma’n neibang’in.
Kitoh ing kitoh ing,
Aimol lhanga Jonlhing toh kitoh ing.
Aimol lhanga Jonlhing toh kakito,
Sahlhong kajaitha anemlo taime.
Aimol lhnaga Jonlhing toh kakito,
Hungin Sielcha Jonlhingto hunglieh in.
Changsiel kitheng nadoulhan’ah chong hen,
Anoiya’O gol Lhun samang jal-hen.
Lungdon man’a hangse tam kalo vang,
Ninu Vanchoi chi le van nahingin.
Gollhun samang ajalna Kusuong chung,
Hung kithouvin chengkoi laiya bol’in.
Lumsong chunga ngaivui sibang nam,
Ngai’in choi vabang nachulpi nah em!
Lumsongcha’n mel’a nathei nah em.
Pigocheng nampoh kah’a gol kiengnei nu,
Jinang lhahlou muol nakal jou naime. Hiti hin akila choi lhonin akila choi joulhon phat in min ahin kipui ahitah jeh chun Jonlhing pui hon chetaote atiuvin akipat doh uleh Jonlhing ache nom tapoi. Chuphat chun Jonlhing chu akai’an akai jun, ason’an ason un, ajol’an ajol un hiti chun nah nah in achedoh taovin ahi.
Amaho nungchun asiel chu moh donda thei ahilou jeh chun Nanglhunin akaijin alhongnoi juva agahenin Jonlhing chu ahin nungdel paitai. Seikamte kho junta lamkhung chun ahungin, muol khat a chun Jonlhing lhun nading kho kigah galmu nakhat ah thingchung’ah akaldoh in agah galvet leh Seikam te in alut konchet’u amuphat in adip alai adap’in, delpai talouvin akap pum pumchun thingchung a chun hiti hin la anabol in ahi.
Keingai banga neingai leh Tuoi genu,
Tuonglam napheiphung suot jong neminte.
Tuonglam napheiphung suot jong neminte,
Suntin nabanjal lhah jong nemin te.
Tuolthing chunga lhanggam gal selang dot dil,
Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ing.
Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ing.
Sihtwi leh changna bang kaneme.
Jonlhing chu agolpa umlou kah a ajinei chu akisih in alung mongthei tapon ahi. Hijeh chun pondum khat khong ingting kagolpa thot ingting, kapon chu keima khel in kagolpa nanglhun kom’ah umleh Vakhu thingchunga lungmong sel’a a um bang in keijong kalung mong tante tin pondum khat akhongin agolpa athot in la hitin abol’e.
Lhenem Dumpon vangla guol jinang thot,
Milmo guol Lhun kom alhung naime.
Milmo gol Lhun kom thuong alhun in,
Gam khova bang kingai muong mai tange.
Nanglhun adongma nu ajinei jou chun apa athikit tan ahile leiset chunga ahin nom tapon ahi. Imajouse agel in vangse akisa lheh in, agolnu pul adoulai tah a insunga apan adalhah toh ahileh ahing pudou nale athi puldouna chun hinkho amangmo hel tan ahi. Hitia lunghel’a a umlai tah chun agolnun ahinthot Pondum chu ahunglhun kit in, alunghel akibe cheh kittan ahi. Lunghel man in aman jong hiti hin la abol in ahi.
Kajo lhake sum nao’ang ka’oi kan,
Golngai thol thot Jangdumpon thuong lhunge.
Guol’in Jin’ang eilhahna jangdumpon,
Guollai nitnuom tangkho lappi nange.
Nitnuoam tangkho lappi nange,
Luonlhi buol’a kavei theihna nange.
Jonlhing chu Seikam te ina akum lhung tan, kho ahungkhal tan, nikhat thingpo’a ache leh hui ahung leng jinjen’in ahileh agolpa ahin geldoh tan, hiti hin ahungmao tan ahi.
Athing kapohna gamgilnuoi kakaang tha,
Muol hoipah kihei ta’e kanee.
Muolhoipah kiheita’e kaneme,
Khokhal phaithi alang guol ngaiye.
Kumlhung lhalhunga Seikam kom’a achen vangin Jonlhing chu alung mongthei mong mong pon, agolpa gelnan hinkho amangjing nalaijin ahi. Seikam injong seiding aheji pon Jonlhing umchan chu amohvet jitan ahi. Ajeh chu amani anakilungset lhon chu anahet sa ahi.
Alangkhat a Jonlhing jinei dohnung chun Nanglhun jong alung hel manin Jonlhing te innah agehjin, Seikamte’n Jonlhing man’a akhumu Dahbu chu achumjin lung nguichet in aumjin ahi. Ama gel’a chu Jonlhing chu ahung nungjam’a ahileh kikichenpi hen tia agel ahi. Hiche laitah chun Jonlhingpa chu ahungthi tan ahileh Nanglhun in hiti hin la anabol khumin ahi.
Guol kiengnei nu nanung shul hinlen lang,
Nachun lenthei kom’ah lai kalenge.
Nachun lenthei kom’ah lai kalenge,
Naman Tindal jantin patbang saiye.
Nanglhun chu anun ajah’ah, “Chenlang Keithul kiti kho a nungah mel hoija kithang Hoitinkim kiti khat a’umin, gakivet tan” tin asol tan ahi. Nanglhun jong achen agavet leh ahunglhun phat in anu’n “phanaimo” tia adohle “aphamai mainai” atipeh in ahileh anu’n agapui peh tan ahi. Hiti chun ahung kicheng lhon tan, nikho phabep achengkhom taovin hinlah leiset chunga Jonlhing hoija hoiding le adeiding a umlou jeh in nanglhun jong alungmong deh pon ahi.
Alangkhat a jong Jonlhing kum sottah cha neilouva a umphat in vangse akisa lheh in, chuleh adasa sa jinei ahijeh in geldoh louding tincheng agel dohjin, lamkom’a thingkeh mijousen asat’a ahin genthei toh kite kah in la ahinbol tan ahi.
Lunglha louva gienu’n kieng kaneileh,
Laigil’a vatam apienglou dinge.
Lamlhah thongthing nu’o alang nada,
Gienun phung namchom kachan kada loi.
Khonungin Jonlhingin cha ahin neiphat in kisulle leh naopui gomin anu koma ahungtai. Achanei masanga kisul leding chu Nanglhun akichat u ahi. Nanglhunin Jonlhing chu cha anei vangin adeimo deh pon ahi. Ama lunggel chun ajipa Seikam chu kithat henlang kichengpi leng ti atup ahitai. Mipi chun Ju achep un alamun akham cheh taove. Nanglhun jong achemjam lehpumin alamin, la hiti hin asai.
Maanei ahungjing jin’e Pu Seising,
Chunnu lungtup tangpa paiyinko,
Kanaamchem dul liu leu,
Lelkop chapa Seikam kaginna hi,
Lelkop chapa Seikam kaginna hi,
Sai’ang satlang Kanaamche chuon ponte.
Hitia Nanglhun in chemjam alap’a lasah puma’a alam lam chu Jonlhing in alasah pettah chun ajipa Seikam chu ahinsat lih jeng ding ham tin adip alai akidop tan ahi. Hijeh chun Jonlhingin gangtah in Nanglhun lunglhahna ding chun adingdoh in la ahisa tan ahi.
Angkoi jongleng angkuoi tiponge,
Gie nun Seikam angkoi tipuonge.
Vanchoi umtui’ang kaguol jong eileh,
Gie nun Seikam angkoi tipuonge.
Kadei phungte mailibang anagam hen,
Tangpa lungching nahin kumkho sot jo hen.
Jonlhingin la abol phat chun Nanglhunin Chemjam chu apaisungah akhumin, Jonlhing naochu ala’n hiti hin la bol kit in ahi.
Lentu changna keilah Tum’ang voitang,
Thinglel heisa’n guol napal nalaiye.
Chuti chun kumle lha ache chen, Nanglhunin cha anei masa pen chu pasal ahin, lou vat thei thinglham thei ahung hitan ahi. Nikhat achapa toh louvat in akon lhonin, achapa chun thinglham din thing chunga akal doh in, thing chunga chun la ahinsan ahung maotan ahi. Alasah chu ipi tina ham chuleh koila ahi helou hel ahi. Alasah chu hiche ahi.
Kei ngai banga neingaile toi gienu,
Tuonglam naphei phung suot jong nemin te.
Tuonglam naphei phung suot jong nemin te.
Suntin nabanjal lhah jong nem inte.
Tuolthing chunga lhanggam gal selang dot,
Dit Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ng.
Dit Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ng,
Sihtui leh changna bangin kenem’e.
Hitia chu achapa chun la asah a ahung maoleh apa’n hungkumin hungkumin kadip kalai anai, inlanga chetaite atin tol’a chun akipeh le le jengtan ahi. Chuphata chun achapa jong ahungkumin inlanga ache lhon tan ahi. In alhunglhon phat in anu’n achapa jah’ah ipi dinga tunia nahung vahlhon ham tia adohleh achapan kahepoi, kathing lhamna chunga la kasha leh phulou helou vin kapan hung kumin hungkumin kadip kalai anai chetate atin kahung lhon ahitai ati. Anun ipi la nasah ham atileh aman athinglham na’a asah la chu asei peh tan ahi. Hichun anun masang laiya adongma nu Jonlhing toh ala lhon hichu la alunghel a adip alai na hiding hichume atipeh tan ahi. Chuphat in anu chun apaochu Ju abuhpeh in phatah in achep sah in hiti hin alachoi tan ahi.
Kieng kineiya van toh ma kijopta,
Golngai lunglaiya nahunglah eime.
Hiti chun Jonlhing le Nanglhun khochuom chuoma achen lhon jeh chun jin le leng ahungle a umleh amaho chu dam naovem tin akidongto ji lhonin ahi. Atehchan gei lhonin akisumil lhon pon ahi. Nikhat Jonlhing chenna kho ho chu mini ahung lhone. Nanglhunin jong Jonlhing te insung damnaovem tia agah doh leh amanin adon but in ama chuba thi’a thijinkouva hung kahilhone ati. Chuphat in Nanglhun jong thijin koute ni chu Ju abuh peh in, Jonlhing natdan, athidan chuleh cha le nao ijat adalhah em? Ti thuho adongin alhi along long jengtan ahi. Jinkou teni chiedoh jou jouvin Nanglhun in jong aliel to’a ahetup’a akoi Muvanlai Vingkikaa chu aga ladoh in, adih’a hita hi” tia ama athileh kichen kile’ah ahitai! atin aliel todop’a Jonlhing in a Guo long abetpeh anunung penchu agala doh in, Kemchungah Puonbuh asuongin asunga chun alumin aguo long chu achep in akidei lai lhon’a ala lhon chu abula pat in aleh geiyin aban banin asa in Guolong chu ahaal kit jin achep kit jin, akit lhi vel hiu heo vin achim pelpul jiengin chuleh alasah baan chu asakit jin, hiti chun abol peh iin asah jou soh helphat in hiti hin laa abol kit in ahi.
Kumsot khomang kavop bon kahe loi,
Chung thimu ving lo’ang chulpi tange, atin, Muvanlai lhavingkika chu abotkeh tan ahi. Chu in Nanglhun jong atehna kah in along gimin abelap in alel suh cheh cheh in, damdoh thei talouvin athilo tan ahi.
Giltah a kilungset to gel lhon ahijeh chun tehnung geijin akimil thei lhon pon, cha le nao lu gol lhon tajong le Jonlhing nule pan achate ni kilungset na nahsah peh louva akoi jeh lhonin achanun athoh jou pon, ajineina insunga jong lungmong mon anacheng in ahi. Nule Pa thu palkeh ding koima ananop loulai khang ahin, nule pa jumso ding jong koiman ana gel thei lou ahi, hijeh chun lungthima thohjou lou lungset natna athusim khat ahijeh in tuni hin Khanglui Thusim khat in apang tan ahi. Hijeh chun hiche thusim lui hohi tua Khangthah eiho dia gou khat ahitai. Jonlhing le Nanglhun kidei thusim achom lam’a iseiju chu hiche hi ahi.
Masang laijin Khongson kiti kho khat ana umin ahi. Hiche kho a chun mivaichatah khat ana umin, amapan chapa khat aneijin Nanglhun akiti. Chule hiche kho ma ma chun mihaosa tah amin Khupkhovaipheionkamjalaithang kiti khat ana umin achanu chu Jonlhing ahi. Jonlhing kiti hi aneova patna hung ching peh, thu khatvei ajah chu sumil louhel ahi. Achih nale ahatna ahoina alabol themna, anunnemna, lhaang le muoltin’a akithangin ahi.
Nanglhun jongchu ahatna, asakap, alabol akhutthemna, ahoina jouse muntin gamtina’ah ana kithangin ahi. Khosung khat ahijeh un anilhon’ah lompi lah’a analhakhom ji lhone. Amani hin kamchenga aseidoh ngam lhon louvang in alunggel lhon in akideito gel lhon ahileh khat in khat ahinvet teng le amai aheidoh pai in hiti chun akive ngam josang a umlhon pon, ken nang kadeije tia seidoh josang umlouvin hinkho anamang lhon tan ahi. Hiche golcha kidei dan chu ana hi in ahahsat na jong ana umthouve. Hinlah Chomkhat jouvin amani chu akijol pan lhon tai. Amonga jong amani chu hindan kihe themsa le alungthima kideisa ahilhon jeh chun ahung kijol to lhon chun ahung kingai pai lhontan ahi. Hiti chun nikhat hi Nanglhun’in Jonlhing kom’ah kahinsong joupoi atileh Jonlhing injong hitin adonbut in, “Numei hi pasal chunga kingai joh akihin, nangjoh kasonlel nahi. Kenvang nangin thi hite nati tina a thingam’a um kahitai” anati. Chuphat in Nanglhun in, “Vanle Lei manghen lang hijongle keile nang thinan eikhen masangse’a kalha louding nahi” tin akitep tai. Hiche pettah chun mikhat ahungin ahileh Nanglhun kotcha lama achom lha tan ahi. Jonlhing a’inko ten ahet’a ahileh moltum le kase aneh a adoujou lou ding jeh a mi ahetsah nom lhon lou ahi.
Nikhat Jonlhing lom’a kon dinga ache le agolpa ahunglou lai ahetna dinga theo kise tona ana umlou jeh chun agolpa nga nan adingle len ahile sihmi khat alholih tan ahi. Sihmi dang ahing nalai ho chun athi chu akosungah ajonglut taovin ahile amanun hitin la abol’e.
“Sihmi ten bon thi ki itna,
Changlong noi doulhan’a Kijonglut theija” ati. Hiche la aboljouvin Nanglhun jong ahungtan, loulam ajon taovin ahile lou alho nao vah Khonggo kiti sihmi loi khat in ganhing khat ahinjong taovin ahi. Amanun jong mihem ten sa le gal atha’a kipana han la asah bangin amaho jong hi kipah unte ti agel jeh chu hitin anabol in ahi:
Gama pisa nalai lo sih,
Khongbang khosah molla,
Han Jaila nasah thei nah em” Lasem them ahijeh chun thil khat amu chanin ngaito khat alungthim’ah ahung doh jing thei jin hiche toh kitoh chun ana lachoiji’n ahi.
Hiti chun Chaang ahung atphat tan, nikhat achang atna’ah Jonlhingin Nanglhun golong aponve kah a athimpoh chu achangkungin golong chu ahin gotlha tan ahile mijousen ahedoh tai. Jonlhingin changkung chu hitin anala choijin ahi.
“Golhun dumbel changkungin naloilhah,
Nangtoh kigol hoi chu ihime! ati.
Nikhat jong Jonlhing le Nanglhun mi jah louva kithim hou dinga ache lhon leh Kho sah Lhaanglama akihouna lhon mun’a chun Thing’on khat a umin, hiche thing’on chunga chun Thangkip khat a umin abang le asanin, abangleh a’engin, ajem chu achom chomin asohdoh jin Jonlhing in amani kihoulim nachu angailhih hinte tin la hitin abole:
“Gollungtoh toh damheochan thimthu lel tol,
Onthing chunga Palva jem Kipchan nei ngailhih eime” ati.
Nikhat Jonlhing le Nanglhun loma akon lhonlou nin Jonlhing hoile hoilou thun alom agol ho akinel nilhum taovin ahi. Loikhat in ama mihaocha ahijeh a anei angan achoija hoi hikhu atiuvin, loikhat in man anei angan choi jongleh ama ahoilou leh iti hoideh dingham ? Hiche thu chu, Tonneng, amani ailam’a pangnu chun Jonlhing kom’ah analhut tan ahi. Hijeh chun nikhat Jonlhing injong avon jouse asut lhan, alom ho lah’a achun ache lut in ahileh aval leolou jengin pahcha bangin ahoi cheh cheh jeng tan ahi. Chu in la hitin abol e.
“Thangkip in bon gonggoh jem ponbang thot’a,
Gol lhasetna Khamtang leChaokol tol’a koi tadinge.
Tol’a koi tadinge, Sahlhong gonggoh,
Somaijah gahei tadinge” atin ama le ama anakila choijin ahi.
Nikhat Tonneng le Jonlhing in Nanglhun Tuithei sat na chepi dingin aga temlhon lhon tan ahi. Nanglhun in ma Longkai khat kisa hen lang Jonlhing kipe le tin agel in anom tan ahi. Gosat dinga ache uleh lampi anal in Nanglhun akiseplhu den tan ahi. Jonlhing in abanin aman in ahinkai thouin hitin la abol’e.
“Thonggo juh’a setlei thao sohsil sel,
Gol’in sahlhong selden tang natime.
Gol’in sahlhong selden tange natime,
Sagolpa bang bonhot tange natime” atipeh e.
Jonlhing nule pan Tuithei thah chu amu lhonin phat in Nanglhun toh agasat hinte tin achanu sam se lhon tan ahi. Nikhat Jonlhing in Nanglhun dingin Sakhaopi khat akhonpet tah in Lelkop chapa Seikam le Nanglhun ahel in ahung gel lhonin ahi. Amanin jong Jonlhing jah’a ju nanei hih uvem eiho thum chep kham bep ding kati lhon bou ahi ati lhone. Chuphat in amanun jong kipah tah’in akisut lhan jubel neokhat agabuh tan, ju chu achep un nilhum in la asaovin akikhen jou tahih uvin ahi. Jonlhingin la hitin abol tan ahi.
Miphung lungtup gel
Lai hungleng Jailasah them,
Lheo twibang alonge.
Lheo twibang alonge,
Jo lam katindal sangin ngainome.
Kumkhat Juchate ahat jeh in Jonlhingin jong sum ijat aneivangun khosunga Chang chohding amujou tahih un ahi. Hijeh chun khotin khotang’a puhsuijin ache tan ahi. Achena jouse a chun Nanglhun sanga hoijo gollhang amijoupon ahi. Jonlhingin jong hiti hin la abolin ahi.
Vangkho tin cheng kachon tan,
Miphung lhanggol kalungtup munai lou.
Nikhat Nanglhun nule pan mi hibanga kidei lhona khatvei kilut phot hen tin abe tetoh kilhonin Jubel khat apouvin taona theichanin agatao un ahi. Jonlhing nule pan hitin ahinsei lhonin ahi. “Mihoi mipha hijat khoiko lut banga hunglut’a khatcha bon kipe lou ipi nakingapna lhona nahung kon lhon ham” atilhon tai. Chuphat in miho chun hitin adonbut un ahi. “Mihao mipha ijat umle ichan adeilou lechu iti hunama kipui thei ding ham” atiuvin ahi. Jonlhing pan jong aniel lel phat in akipel pelna dingin nadei mong monguva ahile Sielchal Kang thengsel khat hinkai unlang hung kipui taovin ati. Sielchal Kang hi aman adei mong jong ahipon, aneite Seikam te mihaote ahijeh a apehnom joh ahi. Chulai phat tah’a Nanglhun te dinga Sielkang khat hol’a choh ding chu inchen in jong tohlou ahijeh le, inchen gentheina chun loile pai lah a jumna le jachatna ato jing u phat anahi.
Jonlhing ahoibehseh jeh in ama le ama jong hoi akisan akichoi sangin la hitin akibolkhume.
Chunga Toni, nang sangin ka emjoi,
Malou son changpha sangin kadong joi.
Jonlhingin hitia nipi sangin kahoijoi tia la ahinbol phat in chubang mihoi pichu apumchangin aphah in vetngam san ahitapon ahi. Chu in Haosa Upa hon atiphah chu midangin kilahson inte ati jeh un khopam’a Buh asah peh un chu’a chun akoi taovin ahi. Hiche laitah chun kkhosung nungah gollhang hon Lomsiel akithaovin asun ajanin aneovin alam taovin ahi. Nanglhun le Jonlhing dingin vang, van le lei kikah’a kikhai abang lhon tan ahi. Nanglhun in junom sanom anehding chu dalhan Jonlhing toh agakika ka lhontan ahi. Jule Sa golnopna chu agelpha tapon, hitin agol ho ana lachoi tan ahi.
Vangkholaija thang nalam un kalomgol,
Keijin gol lengthei thang’ang gavil tadinge.
Gol lengthei thang’ang gavil tadinge.
Somai loitwi’ang gagom tadinge.
Somai loitwi’ang gagom tadinge.
Lonlhi pilchangbang gathe tadinge.
Chukitle Jonlhingma chu golle pai noplen khongin noija lhathei louva gamdainoija asun ajan’a lunghel thoh’a um ding chu agelpeh le Nanglhhun in hiti hin Jonlhing alachoi jin ahi.
Golpi laitol len nalou sanglam lenna,
Mangjing kainoi ngai genu namon nah eime.
Mangjing kainoi ngai genu namon nah eime.
Phaimit sing mo’n jansot in kho natoi
Jonlhingin agolpa la ahi ahetphat in hitin la abol kit e.
Jansot khoibang neito le,
Silponlhe nem gol lenga hungbang in.
Jonlhing labol chu Nanglhunin ajah doh phat in ponlhe khat agasil peh tan ahi.
Nikhat lom hon Nanglhun chu Jonlhing jenna aboi jingin khatvei cha jong alam khapoi. Lom juneh kichai ding hita tuni lhah beh in lam ute tin vapholge atuhcha’a atopeh un nungah hoipen tah toh alam khom sah un ahi. Chuleh agol hon angong in akoijun jan khovah in lamkol’ah akihou piu vin ahi. JIngkah in athouvah thei tapon, Jonlhing koma ache geitan ahile Jonlhingin imajouse ahe in kei eisuhmil ahitai tin alhahsen la hitin anabol’e.
Lai’um veikah gol’in deidang asaiye,
Phol leng getoh goldang sai nahim’e. Atileh Nanglhunin hitin analangle kit in ahi.
Deidang kasai lou jene,
Ngainu navang khaltwi kang bang kangah’e. atin ahi.
Phat ahungsot thimtan hinlah Jonlhing aphah natchu adamthei tahih in, amanu jong akigel gel leh Chunga Tonipi sangin kahoijoi tia alabol chu angoh in akisih in la hitin abol kit tan ahi.
Chunga Toni nangchunga che umlou,
Setlei chung chon keichunga che umlou, atiphat chun aphahnat chu ol olin ahungdam tan ahi. Nanglhun jong Jonlhing natlaija alunggim chu anatlo tan ahileh Jonlhing ahung damphat in nanglhun jenlen apangkit tan ahi. Jonlhing natlaija Nanglhun jong hoimacha a chedoh theilou bangin Nanglhun natphat sung jong chun Jonlhing jong hoimacha ache doh thei kit tapon ahi. Ajeh chu akilungset akingalut lhon jeh chun khat le khat kilhaset to ding chu anagel thei lhon lou ahi. Chu in Nanglhun jong ahungdam doh tan, chua pat chun Jonlhing manding Sielkang hol’in avai kon tan ahi.
Nanglhunin agolnu chu agolonga dum akibetsah jin hinlah achena ding thuho chu anasei dohpeh jipon ahi. Achele Khomol ageijin Muvanlai lhaving kika khat amudoh in ahileh amajong akigelin ima ahilou ding khat hinte tin ache nom hih beh in ahi. Ahung kinungle kit in Muvanlai lhaving kika chu a Lel to’ah akoijin ajingin ache tai. Hiti chun khotin khotang asu in, nikho le hapta chule Lha tampi khol gam’a athamin, abang nile thingchung pouva ageh in, adongma nu chu khoisat in ajou in hitin amaojin ahi.
Malgam tolthingsang lel la Jangva haming,
Vangla gol lunglhan eitongdon louva,
Vangla jingjin tolthing chunga,
Mu khojin lenmol valpa’n, tolthing jemdang kasun’e.
Tolthing jemdang sun hih o,
Lenmol Valpan jantin naobang kanouchim hih laiye. atin, ajanmanga agolnu toh akihouna lhon chu atah in ahin lachoitan ahi. Agolnu alungset val jeh chun hoilaija umjongle sumil deh louva agel jinga, thingchung akaldoh teng jongle amel beh kimu ding ham tin molle lhang tin agal doh jin hinla agolnu mel le lha amuji louteng, lunghel jailan a oi oiji tan ahi. Phat tin’a agel jing jeh chun janteng a ihmut jongle ajan mangin agolnu Jonlhing bou amujin, jingkah ahungkhah doh le apul dounan hinkho amang nilhum lhum jitan ahi.
Nanglhun Sielkang hol’a achedoh kah in Jonlhing nule pan aneite chapa Seikam nule pa kom’ah, “mou adeilhon leh kintah in hunglhon hen” tin thu anathot lhon tan ahi. Thu ajah jah lhonin Seikam nule pan jong atu abe ahin kipui lhonin Jonlhing chu agadong lhon tan ahi. Jonlhing nule pan Nanglhun hunglhun masanga akipuidoh loi diuvin akiphatsah taovin ahi.
Seikam nule pan in alhun lhonin atu abe le a inko ho akhom lhonin moupui dingin Siel, Sum le dah toh lhingset in akon taove. Moupui dingho Jonlhingte in’a alhun phat un amanun an le twi anetapon ahi. Nanglhun chu hunghen lang kijam manghen ti agel vangin Nanglhun lah ahung lhung hih laijin, Jonlhing umchan adatmo helphat un, mihon amanu chu achintho taovin ahi. Jonlhingin alunggel in kagolpan sahang gal hang thatna pasal minthang tah hija tunia hi iti lungmol hitam tin akigel in ahileh alhi anap apankai leutan ahi.
Kikhen dingla akihi atan, kimuto louva kikhen ding atileh adip alai adamin hitin la khat abol tan ahi.
Changbang khending lainemin,
Jangpi Sanou gol’o silung namol’e.
Nengju’aisa do lhanga letjongle,
Gol mel mulou kalhaolha lhaiponte, tin alachoi tan ahi.
Ajingin Jonlhing jong adasa san apum apeh in aman’un apui taove. Aimol lhanga Songdo Kem kiti mun aphah phat un akingapa taove. Jonlhing chu Kem toh kidomat Songpeh chunga chun atouvin achomlang beh ngan, koima maichang jong velouvin lhase tah in a umtan ahi. Hiche pet tah chun nanglhun jong Jonlhing mandinga agahol Sielchal Kang khat chu ahinkai jin Aimol Kemdo muna chun akisuto taovin ahi. Nanglhun jong paolou helin a Siel chu thingphung khat’ah ahen in, Jonlhing kom anai pheijin apheichung akikhaptan ahi. Ama lunggel chun ahungpaodoh le alunghang aumle kathi chanin pang tange ati ahitai. Ama dinga chu hin sanga thi adeijoh ahitai. Hinla Nanglhun masanga chun koima apao ngam a um tapon ahi. Jonlhingin atil’a “Kanu kappa thu jopponge” tia anaseisa ahin geldoh in agolpa kholche doh kah’a ajinei dinga ahung jeng chu akigel leh ajah acha behseh in hahjong ahah doh ngam tapon ahi. Nanglhunin Jonlhing pheichunga konin agah kihei tou leh, vailam laichang ahijeng vangin chunga chung CHOLLHA agahmun, hichun ana kitepna lhon ho ahin thah geldoh sahkit in, hiti hin la ahin bol tan ahi.
Chollha noiya dei somai ngui hiu heu,
Nachun thimthu jop maita’ng natim’e.
Nachun thimthu jol’a jopding’an jong,
Athu damdaiya kalel ma’n neibang’in.
Kitoh ing kitoh ing,
Aimol lhanga Jonlhing toh kitoh ing.
Aimol lhanga Jonlhing toh kakito,
Sahlhong kajaitha anemlo taime.
Aimol lhnaga Jonlhing toh kakito,
Hungin Sielcha Jonlhingto hunglieh in.
Changsiel kitheng nadoulhan’ah chong hen,
Anoiya’O gol Lhun samang jal-hen.
Lungdon man’a hangse tam kalo vang,
Ninu Vanchoi chi le van nahingin.
Gollhun samang ajalna Kusuong chung,
Hung kithouvin chengkoi laiya bol’in.
Lumsong chunga ngaivui sibang nam,
Ngai’in choi vabang nachulpi nah em!
Lumsongcha’n mel’a nathei nah em.
Pigocheng nampoh kah’a gol kiengnei nu,
Jinang lhahlou muol nakal jou naime. Hiti hin akila choi lhonin akila choi joulhon phat in min ahin kipui ahitah jeh chun Jonlhing pui hon chetaote atiuvin akipat doh uleh Jonlhing ache nom tapoi. Chuphat chun Jonlhing chu akai’an akai jun, ason’an ason un, ajol’an ajol un hiti chun nah nah in achedoh taovin ahi.
Amaho nungchun asiel chu moh donda thei ahilou jeh chun Nanglhunin akaijin alhongnoi juva agahenin Jonlhing chu ahin nungdel paitai. Seikamte kho junta lamkhung chun ahungin, muol khat a chun Jonlhing lhun nading kho kigah galmu nakhat ah thingchung’ah akaldoh in agah galvet leh Seikam te in alut konchet’u amuphat in adip alai adap’in, delpai talouvin akap pum pumchun thingchung a chun hiti hin la anabol in ahi.
Keingai banga neingai leh Tuoi genu,
Tuonglam napheiphung suot jong neminte.
Tuonglam napheiphung suot jong neminte,
Suntin nabanjal lhah jong nemin te.
Tuolthing chunga lhanggam gal selang dot dil,
Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ing.
Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ing.
Sihtwi leh changna bang kaneme.
Jonlhing chu agolpa umlou kah a ajinei chu akisih in alung mongthei tapon ahi. Hijeh chun pondum khat khong ingting kagolpa thot ingting, kapon chu keima khel in kagolpa nanglhun kom’ah umleh Vakhu thingchunga lungmong sel’a a um bang in keijong kalung mong tante tin pondum khat akhongin agolpa athot in la hitin abol’e.
Lhenem Dumpon vangla guol jinang thot,
Milmo guol Lhun kom alhung naime.
Milmo gol Lhun kom thuong alhun in,
Gam khova bang kingai muong mai tange.
Nanglhun adongma nu ajinei jou chun apa athikit tan ahile leiset chunga ahin nom tapon ahi. Imajouse agel in vangse akisa lheh in, agolnu pul adoulai tah a insunga apan adalhah toh ahileh ahing pudou nale athi puldouna chun hinkho amangmo hel tan ahi. Hitia lunghel’a a umlai tah chun agolnun ahinthot Pondum chu ahunglhun kit in, alunghel akibe cheh kittan ahi. Lunghel man in aman jong hiti hin la abol in ahi.
Kajo lhake sum nao’ang ka’oi kan,
Golngai thol thot Jangdumpon thuong lhunge.
Guol’in Jin’ang eilhahna jangdumpon,
Guollai nitnuom tangkho lappi nange.
Nitnuoam tangkho lappi nange,
Luonlhi buol’a kavei theihna nange.
Jonlhing chu Seikam te ina akum lhung tan, kho ahungkhal tan, nikhat thingpo’a ache leh hui ahung leng jinjen’in ahileh agolpa ahin geldoh tan, hiti hin ahungmao tan ahi.
Athing kapohna gamgilnuoi kakaang tha,
Muol hoipah kihei ta’e kanee.
Muolhoipah kiheita’e kaneme,
Khokhal phaithi alang guol ngaiye.
Kumlhung lhalhunga Seikam kom’a achen vangin Jonlhing chu alung mongthei mong mong pon, agolpa gelnan hinkho amangjing nalaijin ahi. Seikam injong seiding aheji pon Jonlhing umchan chu amohvet jitan ahi. Ajeh chu amani anakilungset lhon chu anahet sa ahi.
Alangkhat a Jonlhing jinei dohnung chun Nanglhun jong alung hel manin Jonlhing te innah agehjin, Seikamte’n Jonlhing man’a akhumu Dahbu chu achumjin lung nguichet in aumjin ahi. Ama gel’a chu Jonlhing chu ahung nungjam’a ahileh kikichenpi hen tia agel ahi. Hiche laitah chun Jonlhingpa chu ahungthi tan ahileh Nanglhun in hiti hin la anabol khumin ahi.
Guol kiengnei nu nanung shul hinlen lang,
Nachun lenthei kom’ah lai kalenge.
Nachun lenthei kom’ah lai kalenge,
Naman Tindal jantin patbang saiye.
Nanglhun chu anun ajah’ah, “Chenlang Keithul kiti kho a nungah mel hoija kithang Hoitinkim kiti khat a’umin, gakivet tan” tin asol tan ahi. Nanglhun jong achen agavet leh ahunglhun phat in anu’n “phanaimo” tia adohle “aphamai mainai” atipeh in ahileh anu’n agapui peh tan ahi. Hiti chun ahung kicheng lhon tan, nikho phabep achengkhom taovin hinlah leiset chunga Jonlhing hoija hoiding le adeiding a umlou jeh in nanglhun jong alungmong deh pon ahi.
Alangkhat a jong Jonlhing kum sottah cha neilouva a umphat in vangse akisa lheh in, chuleh adasa sa jinei ahijeh in geldoh louding tincheng agel dohjin, lamkom’a thingkeh mijousen asat’a ahin genthei toh kite kah in la ahinbol tan ahi.
Lunglha louva gienu’n kieng kaneileh,
Laigil’a vatam apienglou dinge.
Lamlhah thongthing nu’o alang nada,
Gienun phung namchom kachan kada loi.
Khonungin Jonlhingin cha ahin neiphat in kisulle leh naopui gomin anu koma ahungtai. Achanei masanga kisul leding chu Nanglhun akichat u ahi. Nanglhunin Jonlhing chu cha anei vangin adeimo deh pon ahi. Ama lunggel chun ajipa Seikam chu kithat henlang kichengpi leng ti atup ahitai. Mipi chun Ju achep un alamun akham cheh taove. Nanglhun jong achemjam lehpumin alamin, la hiti hin asai.
Maanei ahungjing jin’e Pu Seising,
Chunnu lungtup tangpa paiyinko,
Kanaamchem dul liu leu,
Lelkop chapa Seikam kaginna hi,
Lelkop chapa Seikam kaginna hi,
Sai’ang satlang Kanaamche chuon ponte.
Hitia Nanglhun in chemjam alap’a lasah puma’a alam lam chu Jonlhing in alasah pettah chun ajipa Seikam chu ahinsat lih jeng ding ham tin adip alai akidop tan ahi. Hijeh chun Jonlhingin gangtah in Nanglhun lunglhahna ding chun adingdoh in la ahisa tan ahi.
Angkoi jongleng angkuoi tiponge,
Gie nun Seikam angkoi tipuonge.
Vanchoi umtui’ang kaguol jong eileh,
Gie nun Seikam angkoi tipuonge.
Kadei phungte mailibang anagam hen,
Tangpa lungching nahin kumkho sot jo hen.
Jonlhingin la abol phat chun Nanglhunin Chemjam chu apaisungah akhumin, Jonlhing naochu ala’n hiti hin la bol kit in ahi.
Lentu changna keilah Tum’ang voitang,
Thinglel heisa’n guol napal nalaiye.
Chuti chun kumle lha ache chen, Nanglhunin cha anei masa pen chu pasal ahin, lou vat thei thinglham thei ahung hitan ahi. Nikhat achapa toh louvat in akon lhonin, achapa chun thinglham din thing chunga akal doh in, thing chunga chun la ahinsan ahung maotan ahi. Alasah chu ipi tina ham chuleh koila ahi helou hel ahi. Alasah chu hiche ahi.
Kei ngai banga neingaile toi gienu,
Tuonglam naphei phung suot jong nemin te.
Tuonglam naphei phung suot jong nemin te.
Suntin nabanjal lhah jong nem inte.
Tuolthing chunga lhanggam gal selang dot,
Dit Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ng.
Dit Joujam thuong nalhunna mel’in mu’ng,
Sihtui leh changna bangin kenem’e.
Hitia chu achapa chun la asah a ahung maoleh apa’n hungkumin hungkumin kadip kalai anai, inlanga chetaite atin tol’a chun akipeh le le jengtan ahi. Chuphata chun achapa jong ahungkumin inlanga ache lhon tan ahi. In alhunglhon phat in anu’n achapa jah’ah ipi dinga tunia nahung vahlhon ham tia adohleh achapan kahepoi, kathing lhamna chunga la kasha leh phulou helou vin kapan hung kumin hungkumin kadip kalai anai chetate atin kahung lhon ahitai ati. Anun ipi la nasah ham atileh aman athinglham na’a asah la chu asei peh tan ahi. Hichun anun masang laiya adongma nu Jonlhing toh ala lhon hichu la alunghel a adip alai na hiding hichume atipeh tan ahi. Chuphat in anu chun apaochu Ju abuhpeh in phatah in achep sah in hiti hin alachoi tan ahi.
Kieng kineiya van toh ma kijopta,
Golngai lunglaiya nahunglah eime.
Hiti chun Jonlhing le Nanglhun khochuom chuoma achen lhon jeh chun jin le leng ahungle a umleh amaho chu dam naovem tin akidongto ji lhonin ahi. Atehchan gei lhonin akisumil lhon pon ahi. Nikhat Jonlhing chenna kho ho chu mini ahung lhone. Nanglhunin jong Jonlhing te insung damnaovem tia agah doh leh amanin adon but in ama chuba thi’a thijinkouva hung kahilhone ati. Chuphat in Nanglhun jong thijin koute ni chu Ju abuh peh in, Jonlhing natdan, athidan chuleh cha le nao ijat adalhah em? Ti thuho adongin alhi along long jengtan ahi. Jinkou teni chiedoh jou jouvin Nanglhun in jong aliel to’a ahetup’a akoi Muvanlai Vingkikaa chu aga ladoh in, adih’a hita hi” tia ama athileh kichen kile’ah ahitai! atin aliel todop’a Jonlhing in a Guo long abetpeh anunung penchu agala doh in, Kemchungah Puonbuh asuongin asunga chun alumin aguo long chu achep in akidei lai lhon’a ala lhon chu abula pat in aleh geiyin aban banin asa in Guolong chu ahaal kit jin achep kit jin, akit lhi vel hiu heo vin achim pelpul jiengin chuleh alasah baan chu asakit jin, hiti chun abol peh iin asah jou soh helphat in hiti hin laa abol kit in ahi.
Kumsot khomang kavop bon kahe loi,
Chung thimu ving lo’ang chulpi tange, atin, Muvanlai lhavingkika chu abotkeh tan ahi. Chu in Nanglhun jong atehna kah in along gimin abelap in alel suh cheh cheh in, damdoh thei talouvin athilo tan ahi.
Giltah a kilungset to gel lhon ahijeh chun tehnung geijin akimil thei lhon pon, cha le nao lu gol lhon tajong le Jonlhing nule pan achate ni kilungset na nahsah peh louva akoi jeh lhonin achanun athoh jou pon, ajineina insunga jong lungmong mon anacheng in ahi. Nule Pa thu palkeh ding koima ananop loulai khang ahin, nule pa jumso ding jong koiman ana gel thei lou ahi, hijeh chun lungthima thohjou lou lungset natna athusim khat ahijeh in tuni hin Khanglui Thusim khat in apang tan ahi. Hijeh chun hiche thusim lui hohi tua Khangthah eiho dia gou khat ahitai. Jonlhing le Nanglhun kidei thusim achom lam’a iseiju chu hiche hi ahi.

Comments
Post a Comment